Kadaster nummer:  A-1007 De Kijkakkers
Eigenaar:                  Willem van Hooff
Beroep:                     Brouwer
Beschrijving             Huis erf. Oppervlakte 1070 m²

1832 Kadasterkaart A-1007 Willem van Hooff

1832 OAT (Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel) Willem van Hooff

Op de website historischegeografiebrabant.nl/ (klik hier) worden de kaarten gedigitaliseerd weergegeven zoals te zien op onderstaande kaart.

Bier was van oudsher de volksdrank. Zuiver drinkwater en koffie waren er nog niet. Onze voorouders dronken bier bij de hoofdmaaltijd, en aten brood, pap en bonen.

Voor het verhandelen en tappen van bier was geen opleiding nodig. Indien aanwezig, was het lid worden van een (tappers of bierbrouwers) gilde voldoende en dit gebeurde zonder het afleggen van een meesterproef.

De belastingen die werden geheven op het brouwen, invoeren en verhandelen van bier vormden een belangrijke inkomstenbron voor de dorpsbesturen. Het was daarom van groot belang om te contoleren wie actief waren, hoeveel zij verhandelden en wat zij verdienden.

Daarvoor was een vergunning vereist, naast het afleggen van een eed waarbij onder andere de belofte werd afgelegd geen bieren te verkopen waarover geen impost (belasting) geheven was.   

Vooruitlopend, rond 1850 waren er in de provincie Brabant ruim 100 brouwerijen van enige betekenis. Daarnaast maakten veel boeren hun eigen bier van de mout van haver en hop,

Naast de brouwers waren er uiteraard de herbergen, tapperijen en andere etablissementen waar het gebrouwen bier (tegen betaling) rijkelijk geschonken werd. Tegen het einde van de 19^e eeuw werd hier met enige twijfel of mogelijk afgunst naar gekeken, getuige een klein artikel dat in 1894 in verschillende kranten verscheen.

Aan de toenmalige Cruijsstraat in Maarheeze, langs de weg van Weert naar Eindhoven lag een van die herbergen, het latere Hof van Holland.

Zie bewoningsgeschiedenis Oranje Nassaulaan 1 voor Jan Anthonius van Hooff en Odilia Evers (het latere Hof van Holland).

Rond deze tijd kende Maarheeze ook de brouwerij van Hyacinthus van Lil, schuin tegenover het Hof van Holland, nu "Ons Lieske"

Deze werd rond 1820 werd opgeheven. Zie bewoningsgeschiedenis voormalig huis A-977 voor Hyacinthus van Lil

De brouwerij aan de Vogelsberg was oorspronkelijk eigendom van de familie Debben, waarvan bekend is dat de weduwe van Hendrik Debben, Hendrina Goossens de laatste eigenaresse was.

Bovengenoemde Odilia van Hooff-Evers erfde in 1795 "een derde part in een huys, hof en aengelagh met brouwerije en stallinge, groot vier vatsaet".

Het overige 2⁄3 deel wordt in 1795 aangekocht door Henricus Verhoeven uit Soerendonk.

Uit het huwelijk Jan Anthonius van Hooff en Odilia Evers wordt in 1773 het laatste kind geboren, zoon Wilhelmus.

Wilhelmus (Willem) van Hooff wordt in het doopregister van Maarheeze ingeschreven op 20 juni 1773.

1773 Doopinschrijving Wilhelmus van Hooff

Aannemelijk is dat het hier om een verbouwing of uitbreiding ging, zoals hierboven aangetoond bestond de brouwerij al eerder.

Op 20 oktober 1798 gaat Willem van Hooff in Soerendonk in ondertrouw en trouwt 4 november 1798 met de uit Soerendonk afkomstige Helena Verhoeven.

1779 Doopinschrijving Helena Verhoeven

Helena Verhoeven was de dochter van hierboven genoemde Henricus Verhoeven, en Willem van Hooff zal van de wederzijdse ouders het volledig eigendom over de brouwerij als huwelijkscadeau hebben gekregen.

Rond 1800 staat de familie van Hooff bekend als grootgrondbezitters, herbergiers, caféhouders en dorpsbestuurders.

In januari 1802 wordt Wilhelmus van Hooff benoemd tot burgemeester van Maarheeze. Daarbij doet hij de gelofte "goede opzicht te zullen nemen tot betaling van dorpslasten et cetera over het jaar 1802.". Daarna wordt hij tot 1807 in diverse aktes vermeld als schepen van Maarheeze.

In januari 1806 legt Willem van Hooff volgens een schepenakte uit die tijd de (brouwers) eed af, en staat vanaf dan officieel als brouwer geregistreerd.

Uit het huwelijk worden zeven kinderen geboren, en in 1812 staat het echtpaar met zes kinderen in Maarheeze in het volkstellingregister ingeschreven.

Jongste kind en dochter Odilia van Hooff, geboren 22 maart 1811 en overleden 5 februari 1812 staat (nog) niet ingeschreven.

1812 Volkstelling register Maarheeze

Na het sluiten van de brouwerij van Lil in 1820 is Willem van Hooff de enige brouwer in Maarheeze.

Vanaf de invoering van de registratie van het kadaster (1832-1835) staat Willem van Hooff als eigenaar, met als beroep brouwer ingeschreven.

 P.K.L. (Persoonlijk Kadastrale Legger) Willem van Hooff

In 1835 overleed Helena Verhoeven, en de aangifte van de memorie van successie wordt opgemaakt:

1835 Uitsnede memorie van successie Helena Verhoeven

Wij ondergetekenden 1^e Willem van Hooff van beroep brouwer, 2^e Jan, 3^e Hendrik, 4^e Willem, 5^e Maria Anna van Hooff, bouwlieden en 6^e Pieter Franciscus van Hooff van beroep koperslager, de eerstgenoemde echtgenoot en de vijf laatstgenoemde nagelaten kinderen van de overledene.

Allen wonende te Maarheeze kanton Asten, provincie Noord-Brabant domicilie kiezende ten huize van den eerstgenoemden Willem van Hooff alhier, verklaren dat Helena Verhoeven op den negenden januari achttienhonderd vijfendertig te Maarheeze ab intestato (zonder testament) is overleden, en laatst aldaar woonachtig is geweest.

Dat door den overledene zijn nagelaten de volgende goederen:

Genoemd worden onder andere de brouwerij op perceel A-1006, en het huis op perceel A-1007.

Een jaar later, 26 augustus 1836 overleed Wilhelmus van Hooff, en ook zijn memorie van successie wordt opgemaakt, aangifte door de vier dan nog levende zoons:

1836 Uitsnede memorie van successie Willem van Hooff

Wij ondergetekenden Hendrik van Hooff, Peter Francis van Hooff, Jan van Hooff en Willem van Hooff, allen meerderjarige kinderen van den overledene, in huwelijk verwekt door den overledene met wijlen Helena Verhoeven, wonende te Maarheeze provincie Noord-Brabant,

Kiezende domicilie ten woonhuize van Hendrik van Hooff voormeld verklaren dat Willem van Hooff weduwnaar wijlen Helena Verhoeven onzen respectieve vader als des zelfs vaste en laatste woonplaats ab intestato (zonder testament) is overleden te Maarheeze den zes en twintigsten augustus achttienhonderd en zesendertig.

Dat zijne nalatenschap waaronder navolgende vaste goederen voorkomen zijn geërfd geworden als hieronder onder nummer een en twee voorkomende zijn omschreven nagelaten, zonder dat iemand anders enig voordeel uit zijne nalatenschap heeft genoten als;

Eene huizinge en erf, brouwerij, tuin, waterkolk en boomgaard, met zeventien percelen weiland, bouwland en hakhout, alle gelegen onder sectie A te Maarheeze, tezamen groot zes bunders vierentachtig roeden en tachtig ellen bekend als voorkomende op den kadastrale legger onder artikel negenenzestig.

Oudste zoon Jan van Hooff, gedoopt te Maarheeze 10 augustus 1799, huwt Maarheeze 10 januari 1840 met de uit Helmond afkomstige Catharina Thijssen (1809-1883).

Hij volgt zijn vader als brouwer op, en zij zijn eigenaar en bewoners van het huis met de brouwerij. Het huwelijk blijft echter kinderloos.

P.K.L. Jan van Hooff

Jan van Hooff overleed te Maarheeze 16 februari 1848, zijn weduwe Catharina Thijssen zet de brouwerij voort en staat in 1849 in het bevolkingsregister geregistreerd aan de Vogelsberg 66 als bierbrouwster.

Op 7 februari 1850 huwt de weduwe Catharina Thijssen te Maarheeze opnieuw, met de uit Budel afkomstige landbouwer Peter Johannes Koekhofs, (1822-1901).

Peter Johannes Koekhofs 1822-1901

Vanaf 1850 ingeschreven als brouwer te Maarheeze

P.K.L. Peter Johannes Koekhofs

Naast de boerderij en de brouwerij had het echtpaar ook een herberg getuige latere advertenties waarin de herberg genoemd wordt als plaats voor te houden openbare verkopingen.

1870 Advertenties in de Provinciale Noord-Brabantsche courant.

Uit het echtpaar Koekhofs-Thijssen wordt één dochter geboren, en in 1850 is de boerderij met herberg weer meer bevolkt.

Tussen 1860 en 1870 doet de brouwerij goede zaken, er komen brouwersleerlingen en Peter Koekhofs, met zijn achtergrond en kennis als landbouwer, besluit zijn eigen hop te gaan verbouwen.

Ook dit was geen verkeerde zet getuige een artikel in de Landbouw courant:

1869 Landbouw courant

Noot: De vier basis ingrediënten voor bier:

Water, maakt 90 tot 95% van het bier uit, de mineralen bepalen voor een klein deel de smaak

Mout (graan), geeft het bier de kleur, smaak, en de suikers die nodig zijn voor de alcohol

Hop, zorgt voor de houdbaarheid, schuimkraag en de typerende bittere of frisse smaak

Gist, zet de suikers uit het graan om naar alcohol en koolzuur

Dochter Johanna Maria (Han) Koekhofs huwt te Maarheeze op 21 oktober 1873 met de uit Sint-Huibrechts-Lille afkomstige brouwerszoon Joannes Winters.

De familie Winters had aldaar de brouwerij De Drie Koningen die al sinds de eerste helft van de 17^e eeuw op het Dorpsplein stond. 

Het echtpaar vestigt zich in de ouderlijke boerderij, en Peter Koekhofs zet samen met schoonzoon Jan Winters de brouwerij voort.

Uit het huwelijk Winters-Koekhofs worden dertien kinderen geboren, zeven zonen en zes dochters.

Met al die geboren kinderen en al het aanwezige personeel, vult de volgende inschrijving in het bevolkingsregister twee pagina's:

Rond 1880 zetten Peter Koekhofs en Jan Winters ook een eigen mouterij op, waarna het bedrijf voluit Bierbrouwerij en Mouterij de Vogelsberg, P.J. Koekhofs en J. Winters wordt genoemd.

Eind 19^e eeuw, logo op het briefhoofd van de brouwerij.

1878 de boomgaard, tuin en waterkolk zijn verdwenen, alles wordt gebruikt als bouwland en staat in het teken van de brouwerij en mouterij.

Vanaf het midden van de jaren 1800 kende het pand ook een café en slijterij.

Catharina Thijssen overleed in 1883.

De aangifte van de memorie van successie wordt gedaan door schoonzoon Jan Winters, en geeft een idee van de bezittingen op dat moment:

Ik ondergetekende Johannes Winters, bierbrouwer wonende te Maarheeze, als in gemeenschap van goederen gehuwd met Johanna Koekhofs, domicilie kiezende ten kantore van notaris Gielen te Budel verklaar;

Dat Catharina Thijssen, in leven echtgenote van Peter Johannes Koekhofs, en mijne behuwdmoeder als hare vaste en laatste woonplaats te Maarheeze ab intestato (zonder testament) is overleden den 17 december des vorigen jaars.

Dat de nalatenschap bestaat uit

De onverdeelde helft van dertien hectaren achtentachtig aren zevenentwintig centiaren, huizen en erven, schuur, stal, brouwerij en mouterij, tuinen, bouwland, weiland, dennebosch, hakhout, opgaande boomen en heide, gelegen te Maarheeze:  

In 1891 dient Joannes Winters een verzoek tot naturalisatie in, hetgeen wordt toegestaan en gepubliceerd wordt in de Nederlandse Staatscourant.

1891 Utrechts provinciaal dagblad

1892 Nederlandsche Staatscourant

1903 Het volledige gezin van Jan Winters en Han Koekhofs

Jan Winters overleed in 1912 en de weduwe Han Winters-Koekhofs staat alleen voor de moeilijke opgave de brouwerij draaiende te houden

Zoon Peter Johannes Winters begon een eigen brouwerij genaamd brouwerij de Haas aan de Hoofdstraat in Liessel,

Hij huwt te Deurne op 20 mei 1912 met Anna Hendrica Geertruida Gitzels (1886-1941).

Brouwerij de Haas is tot 1926 werkzaam geweest, en werd daarna een agentschap van Bavaria.

Zoon Hubertus Aloysius Antonius (Huub) Winters huwt te Weert op 19 mei 1914 met de uit Antwerpen afkomstige Maria Anna Huijbrechts.

Hij koopt de aan de Biest in Weert staande brouwerij de Nijverheid. Vanaf 1920 staat hij als bierverkoper vermeld in de bevolkingsregisters, en is de brouwerij gesloten.

Huub Winters richt zich op de verkoop van Beijers bier, dat in die tijd populair werd. Dit waren ondergistende bieren (lagerbier) met soorten als Bock, Münchener, Pilsener en Lager.

De producent hiervan was de in Amsterdam gevestigde bierbrouwerij de Gekroonde Valk, voorheen van Vollenhoven brouwerij. 

1917 De Limburger Courier

Na het overlijden van Joannes Winters staat zijn weduwe Margaretha Koekhofs als vruchtgebruiker en eigenaar in het kadaster geschreven, met de kinderen ieder voor 1⁄26^e deel als mede-eigenaren.

28 P.K.L. Margaretha Koekhofs en kinderen

Everardus Jacobus (Everard) Winters wordt bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog als dienstplichtige onder de wapenen geroepen.

Het is in deze periode, 1914-1918, dat de brouwerij in Maarheeze stopt met brouwen.

Na zijn terugkeer in Maarheeze, en mogelijk op advies of aandringen van zijn broer in Weert, richt ook Everard Winters zich meer op verkoopactiviteiten. De brouwerij wordt ontmanteld en de ketels gaan naar Weert en Liessel.

1918 De Maasbode

Het van Vollenhoven's bier kwam aan op het Station te Maarheeze, en de houten fusten met bier werden opgehaald met paard en wagen en naar de Vogelsberg gebracht.Het bier werd daar overgebracht in flessen, en vervolgens rondgebracht naar de diverse afnemers.

1915 Bedrijvigheid op de Vogelsberg bij Winters

1915 Bierbrouwerij en mouterij De Vogelsberg

Voor het woonhuis met de stallen, na een brand in 1890 van een nieuwe kap voorzien.

Links, met de schoorsteen staat de brouwerij, waarin het bierbeslag (gekiemde gerst en hop) werd gekookt. Daarachter de mouterij waarin op de zolders de gerst werd gekiemd.

In 1918, vraagt Everardus Winters toestemming aan de gemeente voor het oprichten van een likeurenfabriek. Die toestemming krijgt hij, maar latere documenten laten zien dat het uiteindelijk een bierbottelarij en limonade fabriek wordt.

1918 Is ook het jaar dat Everardus Winters in Herten huwt met Helena Hubertina Theunissen (1896-1976) Het echtpaar vestigt zich in het woonhuis bij de voormalige brouwerij, waarvan hij later eigenaar wordt.

P.K.L Everardus jacobus Winters

Uit dit huwelijk worden negen kinderen geboren, waarvan er zeven in leven blijven.

Met alle veranderingen en gebeurtenissen rond die tijd, zijn de registraties in het bevolkingsregister 1912-1926 uiteindelijk over drie bladzijden verdeeld:

De dochters Cornelia Huberdina, Maria Cornelia Francisca, en Maria Wilhelmina zijn gehuwd en wonen elders. Dochter Johanna Maria Christina is in een klooster ingetreden. Zoon Peter Johannes is gehuwd en vertrok naar Liessel.

Na het huwelijk van Everardus Jacobus Winters met Helena Hubertina Theunissen wordt het pand in tweeën gedeeld en heeft de huisnummers 71A en 71B.

In 1930 start de firma Hero een eigen merk frisdrank, die tegen de gazeuses zonder merk ging concurreren. Hero Perl, met als eerste de appelfrisdrank. Daarna volgden Hero sinas, cassis en frambozen.

Everardus Winters ziet opnieuw een kans, en sluit een contract voor het bottelen van de frisdrank en een afzetgebied.

1935 Limburger Koerier

In de jaren 1925-1940 had Everardus Winters naast zijn bierhandel en limonadefabriek ook een loonbedrijf. Hij organiseerde onder andere het loondorsen en ontginnen (grondverzet) voor anderen. Het paard ging plaats maken voor de machines. Ook deze activiteiten werden na opname in het Handelsregister via de kranten gepubliceerd.

1937 Eindhovensch Dagblad

1932 Het gezin Winters-Theunissen, zonder oudste zoon Jan (Johannes Rutgerus) die op een kostschool zat

Na de Tweede Wereldoorlog zijn de twee oudste zoons uit het huwelijk Winters-Theunissen werkzaam bij vader Everardus Winters aan de Sterkselseweg, Johannes Rutgerus (Jan) en Rutgerus Petrus Johannes (Rob) Winters.

Jan Winters zet in Eindhoven een agentschap op van Van Vollenhoven, en bouwde een nieuwe groothandel op, Rob Winters zette de groothandel in Maarheeze voort, en de twee broers blijven nauw samenwerken.

1949 Chauffeur Wim van Hunsel met de vrachtwagen van Winters, voorzien van het Hero Perl logo

In 1950 nam Rob Winters het bedrijf aan de Vogelsberg (inmiddels Sterkselseweg geworden) over van zijn vader. Hij wist een van de eerste roterende flessen vulmachines aan te kopen, gevolgd door een spoelmachine voor het reinigen van de flessen. Hiermee steeg de productie aan de Vogelsburg enorm.

In 1952 kregen de broers Jan en Rob Winters de verkooprechten voor 7-Up in Nederland, en in 1953 ook de productierechten voor de provincies Noord-Brabant, Limburg, Zeeland en het Gelders rivierengebied.

Hiermee werd de basis voor de latere 7-Up fabriek gelegd, gebouwd in 1957 in Maarheeze gelegd.

1954 Jan en Rob Winters aan de Vogelsberg met de roterende flessen vulmachine

In juli 1956 vindt de vergadering plaats onder leiding van Everard Winters samen met pastoor Verhoeven uit Sterksel en toenmalig burgemeester van Schaik, voor de oprichting van fanfare de Poort van Brabant.

Vervolgens verleende de gemeente de subsidie voor de aankoop van de nodige instrumenten, en in november dat jaar begon de fanfare met muzieklessen en repeteren.

Het eerste publieke optreden was in juli 1957 bij het priesterfeest van pater Lambertus Petrus (Bert) Kiggen (1930-2001)

De benodigde verfrissingen bij dit feest werden geleverd door de firma Everardus Winters & zn.

1957 Kwitantie voor de geleverde dranken

Everard Winters overleed in 1969 op 81-jarige leeftijd. Voor zijn vele verdiensten werd hem het ereburgerschap van Maarheeze verleend, en in 1972 wordt er een straat naar hem vernoemd.

1961 Everard Winters met zonen Jan en Rob, bij de uit 1797 daterende gevelsteen

In 1957 verhuisden de activiteiten van de Sterkselseweg naar het huidige pand aan de Oranje Nassaulaan.

Rob Winters overleed in 2016.

De oudste zoon van Rob Winters, Everard Winters neemt in de jaren 1980 de groothandel aan de Sterkselseweg over.

Hij is de laatste generatie Winters aan de Sterkselseweg. In juli 2025 stopt ook Everard Winters met de bedrijfsactiviteiten.

2025 Eindhovens Dagblad

Everard Winters bij de ingemetselde gevelsteen waarmee het allemaal begon

Wat nog rest bij Everard Winters is een heus 7-Up museum.

Verwoed verzamelaar en oud-medewerker Pascal Reijven verzamelde meer dan 1000 items die met 7-Up te maken hebben. Na jaren van verzamelwoede bood Everard Winters hem een ruimte bij zijn huis aan om deze ten toon te stellen.  

In de nabije toekomst zal een nieuw bestemmingsplan rond Sterkselseweg 6-8 waar de brouwerij ooit begon het pand insluiten.

De nieuwbouw gaat de toepasselijke naam 'Brouwershof' krijgen.

Zie ook bewoningsgeschiedenis voormalig huis A-902 aan de Sterkselseweg