Kadaster nummer: A-1010 De Kijk Akkers
Eigenaar:                 Jacobus Guns
Beroep:                    Timmerman
Beschrijving:           Huis erf. Oppervlakte 520 m²

1832 Kadasterkaart A-1010 Jacobus Guns

1832 OAT (Oorspronkelijk Aanwijzende Tafel) Jacobus Guns

Op de websitehistorischegeografiebrabant.nl/(klik hier) worden de kaarten gedigitaliseerd weergegeven zoals te zien op onderstaande kaart.

Het is aannemelijk dat er al een huis of boerderij stond vóór de invoering van het kadaster, een huizenlijst uit 1781 registreert Norbertus Guns als 'eijgenaer en bruijker' aan de Exterhoek nummer 8, wat overeenkomt met de ligging van perceel A-1010.

Jacobus Guns geboren op 31 augustus 1791 te Maarheeze.

Doopinschrijving Jacobus Guns

Jacobus Guns huwt (1) op 26 mei 1824 met de uit Maarheeze afkomstige Gertrudis Evers (1794-1833), en het echtpaar vestigt zich in eerste instantie bij de ouders van Gertrudis op het Laar.

Doopinschrijving Gertrudis Evers

Uit dit huwelijk worden vijf kinderen geboren, Gertrudis Evers overleed na de geboorte van het laatste kind op 8 januari 1833.

Jacobus Guns huwt (2) op 3 februari 1837 te Maarheeze met de uit Leende afkomstige Maria Elisabeth Wienters of Winters.

Doopinschrijving Maria Elisabeth Wienters

Uit dit tweede huwelijk worden tien kinderen geboren.

In 1825 staat het echtpaar Guns-Evers nog op Laar nummer 49 ingeschreven, in 1849 staat het echtpaar Guns-Winters ingeschreven op Oudenboom nummer 83.

Het adres Oudenboom 83 komt overeen met de hiervoor genoemde Exterhoek nummer 8, Jacobus Guns heeft dan in ieder geval de grond in bezit (mogelijk door vererving) en gebruikt het bestaande pand of bouwt er een nieuw, mét een timmermanswerkplaats..

De kadastrale registratie 1832-1835, laat Jacobus Guns als eigenaar zien:

P.K.L. (Persoonlijk Kadastrale Legger) Jacobus Guns

Jacobus Guns volgde zijn vader Henricus Guns (1757-1825) van wie hij het vak leerde als timmerman op.

Naast zijn werk als timmerman was hij kerkmeester in de parochie van Maarheeze.

De kerkmeester was verantwoordelijk voor het onderhoud en het beheer van de kerkelijke eigendommen, zoals het kerkgebouw, de pastorie en de in eigendom zijnde gronden.

Jaarlijks, rond kerstmis, legden zij hun verantwoording en rekening af ten overstaan van de pastoor en afgevaardigden van de schepenbank.

Daarnaast traden zij op als de officiële vertegenwoordigers van de parochianen in juridische en bestuurlijke kwesties.

Het was een ereambt dat getuigede van een vroom leven en een onberispelijk geweten, en gaf een respectabele maatschappelijke status.

Het bevolkingsregister 1850-1860 schrijft de familie aan de Oudenboom in als:

Joannes Lambertus Guns, zoon uit het eerste huwelijk is houtzager en veldwachter te Budel, en is de grootvader van de ondernemer Jacobus Guns die villa Jachtlust (later Rustoord) liet bouwen. Zie bewoningsgeschiedenis voormalig huis A-396 aan de Moonslaan.

Na het overlijden van Jacobus Guns in 1861 komt het huis op naam van zijn weduwe Maria Elisabeth Winters te staan.

P.K.L. Maria Elisabeth Winters

In 1877 vertrekken de zoons Jacobus en Johannes Guns naar Delfshaven (bij Rotterdam) om daar als metselaar te gaan werken. Zij keren niet meer terug naar Maarheeze.

Na het overlijden van Maria Elisabeth Winters in 1875 wordt een akte van scheiding en verdeling opgemaakt, waarmee zoon Wilhelmus Guns, ook timmerman, de nieuwe eigenaar van het huis wordt.

1875 Uitsnede akte scheiding en verdeling

P.K.L. Wilhelmus Guns en consorten

Van oudsher had Maarheeze twee schuttersgilden, die alle dorpsfeestelijkheden en kerkelijke plechtigheden opluisterden. Om de drie jaar werd het koningsschieten beoefend.

Binnen de familie Guns werd in 1873 Johannes Guns (een volle neef) koning, en in 1879 werd Wilhelmus Guns koning. Traditioneel schenkt de winnaar (de koning) een zilveren gedenkschild aan het gilde met zijn naam en een afbeelding van zijn beroep of een persoonlijke spreuk.

Hieronder de koningsschilden van Johannes Guns met een ploeg als afbeelding, en Wilhelmus Guns met de afbeeldingen van een schaafbank, zaag, passer, hamer, boor en winkelhaak.

Koningsschilden Joannes en Wilhelmus Guns

Zoon Jacobus Guns huwt 25 april 1896 te Maarheeze met de uit Maarheeze afkomstige Hendrika Corstjens (1865-1946). Zij vestigen zich elders in Maarheeze.

Dochter Johanna Guns huwt 21 september 1894 met de uit Geldrop afkomstige Johannes Mutsers (1871-1932). Het echtpaar vestigt zich in Heeze.

Zoon Willem Guns overleed in 1897, hij werd 17 jaar oud.

Inwonende broer Everardus Guns huwt 18 juni 1894 met de uit Budel afkomstige Helena van Brakel (1867-1953). Het echtpaar vestigt zich na het huwelijk in Budel.

Dochter Francisca Guns huwt 7 februari 1903 te Maarheeze met Joannes Rampen (1868-1930). Het echtpaar woont kort in op de ouderlijke boerderij en vestigt zich later iets verder aan de Sterkselseweg.

Zie bewoningsgeschiedenis Sterkselseweg 14.

Zoon Franciscus Guns staat in maart 1898 als timmerman in Woensel ingeschreven.

Hij keert terug naar Maarheeze en vertrekt opnieuw in juli 1902 naar Wijchen in Gelderland.

In Wijchen stond het klooster Monte La Verna, en hij verblijft daar als kloosterling. Hij doet later zijn intrede als Broeder Hieronymus O.F.M. bij de minderbroeders Franciscanen in Weert.

 De afkorting O.F.M. achter de kloosternaam staat voor Ordo Fratrum Minorum hetgeen in het Nederlands betekent Orde van de Minderbroeders, meer bekend als de Franciscanenorde.

Na zijn overlijden werd hij begraven op het kloosterkerkhof in Weert.

Na het overlijden van Willem Guns laten de kinderen in januari 1906 bij de notaris Mathijs Andries Joosten een akte van scheiding en deling opmaken, waarbij zoon Johannes Josephus Guns de nieuwe eigenaar van het huis met de werkplaats wordt.

1906 Uitsnede akte van scheiding en deling

Zoon Johannes Josephus Guns huwt 18 juni 1904 te Maarheeze met de uit Budel afkomstige Geertui Raassens .

Met zijn kleine postuur stond hij in Maarheeze bekend als Jantje Guns.

Hij was in de wijde omgeving bekend en beroemd om zijn specialiteit, het maken van boerenkarren. Deze wagenmakerij werd later overgenomen door zijn zoon Wilhelmus Johannes Guns

Na de geboorte van het jongste kind uit het huwelijk Guns-Raassens overleed Geertrui Raassens in Weert op 14 juni 1913.

In maart 1914 komt de uit Soerendonk afkomstige Wilhelmina Schellekens als dienstmeid inwonen.

Op 16 februari 1922 huwt Jantje Guns te Maarheeze met de inwonende Wilhelmina Schellekens, en vervolgens worden uit dit huwelijk nog vier kinderen geboren.

P.K.L.Johannes Josephus Guns en kinderen

Foto rond 1915 Jantje Guns met de kinderen uit het eerste huwelijk

Tijdens de Eerste Wereldoorlog bleef Nederland neutraal, maar werd het leger gemobiliseerd.

Inkwartiering in Maarheeze betrof voornamelijk de opvang van Nederlandse grensbewakingstroepen, zoals huzaren en de Gele Rijders.

Daarnaast werd het dorp gebruikt voor de opvang van Belgische vluchtelingen en in november 1918 als tijdelijk lazaret voor gewonde Duitse soldaten na een treinontploffing.

Tijdens de algehele Nederlandse mobilisatie (1914-1918) werden duizenden militairen ondergebracht in de grensregio van Noord-Brabant om als buffer te dienen tegen een mogelijke Duitse opmars.

1914-1918 Jantje Guns met ingekwartierde militairen en kinderen

Jantje Guns overleed te Maarheeze in 1960.

P.K.L. Jantje Guns en consorten

Jantje (Johannes Josephus) Guns werd opgevolgd door zijn oudste zoon uit het eerste huwelijk, Wilhelmus Johannes Guns, gehuwd met de uit Valkenswaard afkomstige Anna Maria Schellekens (1917-2013).

1937 Bedrijvigheid voor de werkplaats

Willem Guns zet de familietraditie voort, het maken van de boerenkarren, en was daarnaast een man die "alles deed". Van het bouwen van huizen tot het maken van meubilair, en het vervaardigen van doodskisten.

Later woonde hij aan de Stationsstraat waar hij eveneens zijn werkplaats aan huis had. 

Het nieuwe huis met werkplaats aan de Stationsstraat

Zoon Johannes Hendrikus Guns uit het huwelijk Guns-Raassens en jongere broer van Willem Guns, huwt te Maarheeze op 6 juni 1951 met Hendrika Elisabeth Kirkels.

Hij werkt samen met zijn broer in de timmermanswerkplaats aan de Sterkselseweg. Na het overlijden van Hendrika Elisabeth Kirkels huwt hij opnieuw, met Wilhelmina Maria Evers en verhuist naar Budel waar hij zijn eigen timmermanswerkplaats opzet.

Hierna blijven alleen de twee jongste dochters, Gertruda Catharina (Truus) en Petronella Wilhelmina (Nellie) Guns als eigenaars en bewoners in het huis achter.

P.K.L. Getruda Catharina en Petronella Wilhelmina Guns

Rond 1965 wordt een deel van het huis afgebroken, zoals te zien op de kaartjes en de foto's hieronder.

 

Het huis Guns, met op de achtergrond nog het huis van de brouwer Winters

Het huis na de gedeeltelijke afbraak en verbouwing