Kadaster nummer: A-839 De Kleine Voorntjes

Eigenaar:               De weduwe Jan Verbeek

Beroep:                  Dagarbeidster

Beschrijving            Huis erf, en tuin. Oppervlakte 680 m²

Op de websitehistorischegeografiebrabant.nl/(klik hier of op het logo om te openen) worden de kaarten gedigitaliseerd weergegeven zoals te zien op onderstaande kaart.

De weduwe Jan Verbeek was Helena van Leensel.

Volgens de overlijdensakte van Helena is echtgenoot Jan overleden in Haarlem, maar een exacte datum is onbekend.
Het is niet duidelijk waar Jan vandaan kwam.

In 1810 en in 1812 staan ingeschreven:

Helena van Leensel 1754-1835

Dochter Johanna Maria van Beeck (1785-1817) gehuwd met Willem Wouters

Dochter Petronella Verbeeck (1788-1828) gehuwd met Peter Liebrechs

Zuster Francina (1793-1794) gehuwd met Egbert Wijlaars

Een dochter Anna uit het huwelijk Francina en Egbert Wijlaars

In 1825 komen zij niet meer in de bevolkingsregisters voor.

In 1830 staan in het bevolkingsregister van Heeze ingeschreven:

Helena van Leensel

Peter Liebrechts weduwnaar van Petronella Verbeeck met drie kinderen.

Zoals het zich laat zien is de Helena na het overlijden van dochter Petronella met haar schoonzoon en diens kinderen naar Heeze vertrokken.

Helena van Leensel overleed Heeze 11 september 1835. Er is geen memorie van successie en in 1836 is het huis in Maarheeze verdwenen.

Volgens een akte uit februari 1841 verkoopt Peter Liebrechts het land voor 120 gulden aan Wouter van Ekert, timmerman te Maarheeze.

De akte omschrijft perceel nummer 1919, "als een perceel bouwland zijnde huisplaats", wat aangeeft dat hier een huis stond, dan wel gebouwd kan en mag worden.

1836 De oude boerderij of woonhuis is verdwenen, en de nieuwe eigenaar is Wouter van Ekert met zijn broer Simon.

In 1844 wordt ten overstaan van de notaris Gijsbertus de Bie in Budel een akte van overdracht  opgemaakt tussen Wouter van Ekert en Catharina Verberne.

Deze akte omschrijft de ruiling van percelen land.

Akte boven, januari 1844:

Wouter van Ekert verklaard bij ruiling in eigendom over te geven aan en te transporteren naar en ten behoeve van Catharina Verberne vrouw van en bijgestaan en ten deze gemachtigd door haren man Andries van de Groenendal.

Voorgemeld ten dezen als voormeld gecompareerd en accepterende een perceel bouwland sectie A nummer een duizend negen honderd en negentien., groot veertien roeden en zeventig ellen gelegen te Maarheeze, waarvan partijen verklaarden geen bewijs van eigendom noch overschrijving bij hun bekend is.

Catharina Verberne, de huisvrouw van Andreas van den Groenendaal is de nieuwe eigenaresse van het perceel bouwland.

Met bovenstaande akte wordt het ook duidelijk en vaststaand dat de nieuwe / latere boerderij werd gebouwd door het echtpaar Groenendaal en Verberne. Deze staat in 1845 ingetekend, met een nieuw perceel nummer 2011.

Vanaf 1850 kunnen dan met de nieuwe boerderij en bewoners de bevolkingsregisters gevolgd worden:

Uiteindelijk blijft het echtpaar in de boerderij wonen met twee dochters en zoon Franciscus.

Dochter Johanna huwt Maarheeze 23 april 1877 Henricus Evers en vertrekt naar Soerendonk.

Dochter Adriana huwt Maarheeze 30 juni 1894 Jan Nijssen en vertrekt naar Eindhoven.

Na het overlijden van Andreas en Catharina, beiden kort na elkaar, worden zoon Franciscus samen met dochter Adriana de nieuwe eigenaars.

Franciscus huwt Maarheeze 15 januari 1887 Anna Maria Dillen.

Na het huwellijk van zus Adriana van den Groenendaal met Jan Nijssen, 30 juni 1894 wordt Franciscus alleen eigenaar en blijft met zijn familie de boerderij bewonen. Adriana vertrekt naar Gestel.

Rond Franciscus van den Groenendaal spelen diverse gebeurtenissen.

In 1905 is hij het slachtoffer van mishandeling, het hoe of waarom en hoe zwaar is niet bekend.

Van 22 december 1908 tot 18 januari 1910 staat hij ingeschreven in het gesticht Voorburg in Vught, met een verlofperiode.

Het "krankzinnigengesticht" in Vught was een psychiatrische inrichting voor mensen die destijds als "krankzinnig" werden bestempeld.
Bedenk hierbij dat alle gedrag wat in de 19^e en vroeg 20^e eeuw ook maar enigszins afweek van het gangbare, werd bestempeld als "krankzinnigheid".
Dus ook "lastig" of sociaal onaangepast gedrag vielen hieronder.
Verlof bestond, maar was geen recht en kwam niet vaak voor.
Het kon een tijdelijk ontslag zijn, of verlof tot herstel.
De familie moest schriftelijk verklaren dat zij toezicht hielden en verantwoordelijk waren.

Het is niet duidelijk waarom Franciscus werd opgenomen. 

In 1915 overleed echtgenote Anna Maria Dillen.

Op 19 januari 1917 is Franciscus terug in het gesticht en op 16 maart 1918 wordt hij overgebracht naar de hoofdinrichting in Den Bosch, het Reinier van Arkel gesticht.

Uitsnede bevolkingsregister waarin te zien de verandering van het huisnummer van 49 naar 53, en de verlofperiode vanuit Vught.

Andreas blijft in Den Bosch in het Reinier van Arkel gesticht tot zijn overlijden in 1921.

Na zijn overlijden wordt de memorie van successie aangegeven door zoon Andreas en schoonzoon Andreas Michiel Cardinaal gehuwd met Hendrika Maria van den Groenendaal.

Deze akte maakt verder melding van het feit dat er een onderhandse schuldbekentenis bestond, ten name van de notaris Nieuwenhuis in Budel, "welke schuld werd aangegaan wegens de buitengewone onkosten tijden de ziekte van den erflater vόόr zijne plaatsing in het krankzinnigen gesticht" en bedroeg 300 guldens.

Verder werd er een bijdrage aan de gemeente Maarheeze betaald voor de verpleging kosten, waaruit blijkt dat zijn opname dwangmatig moet zijn geweest.

Uit het huwelijk Franciscus vd Groenendaal x Anna Maria Dillen blijven uiteindelijk een zoon en een dochter over. Andreas en Anna Maria.

Andreas van den Groenendaal, eerstgeborene en oudste zoon wordt na het overlijden van vader Franciscus eigenaar van de boerderij.

Andreas van den Groenendaal huwt Maarheeze 17 november 1931 de weduwe Maria Elisabeth Thijs.

Maria Elisabeth Thijs was eerder gehuwd met Peter Johannes Kox, (1878-1929).

Uit haar eerste huwelijk bracht Maria Elisabeth Thijs zes overlevende kinderen mee, en uit het huwelijk met Andreas van den Groenendaal werden er nog vijf geboren.

Meer gegevens over Andreas van den Groenendaal en Maria Elisabeth Thijs staan beschreven bij het pand A-542 Arnoldus Menten nu de Kievit 4 en 6.

Rond 1920 verkoopt Andreas van den Groenendaal de boerderij aan Andreas Michiel Cardinaal gehuwd met Hendrika Maria van den Groenendaal, zijn zuster.

In 1909 werd in Nederland de wet Nationale Militie van kracht, die in de plaats kwam van het oude systeem van loting en plaatsvervanging. De dienstplicht.

Mannen werden op 19-jarige leeftijd opgeroepen en werden opgeroepen voor militaire dienst. Andreas was dus een van de laatste lotelingen in die tijd, maar het ging hem niet goed af.

In kolom 4:

Den 5 maart 1908 ingedeeld als loteling van de lichting van 1908 uit de gemeente Maarheeze met Soerendonk.

Den 28 april 1909 voor den krijgsraad in het 2^e arrondissement.

Bij vonnis van den krijgsraad van 7 mei 1909 daarvan de straf is ingegaan den 29 april in vonnis schuldig verklaard aan verduistering, gepleegd door iemand die het goed uit hoofde van zijne persoonlijke dienstbetrekking onder zich heeft en veroordeeld tot eene maand. 

De krijgsraad werd gehouden in Den Bosch, en daar zijn ook de gevangenis registers teruggevonden. Een maand gevangenisstraf wegens wederrechtelijke toe-eigening.

Tien jaar later huwt hij 21 mei 1919 Maarheeze met Hendrika van den Groenendaal.

Na zoon Theodorus zullen er nog vier kinderen geboren worden.

In 1933 laat Andreas Cardinaal de boerderij slopen, en bouwt op dezelfde plaats een nieuw pand.
Het perceelnummer verandert van A-2011 naar A-3135, het huis en bouwland samengevoegd.

De kinderen uit het echtpaar Cardinaal en van den Groenendaal:

Maria Elisabeth huwt Johannes Hendrikus Noten (1921-2004) en vertrekt naar Leende.

Adrianus Franciscus huwt Francisca Johanna Feijen. Hij is overleden in Riethoven.

Franciscus Martinus (1924-1955) overleden in Weert.

Andreas Theodorus (1925-1998) huwt Diny Willems, overleden in Valkenswaard

Theodorus Henricus, huwt Allegonda Langendonk.

Martinus Franciscus (1930-2000) huwt Henrica Catharina van Laarhoven (1931-1987)

Petronella Elisabeth verder geen gegevens.

Elisabeth Maria (1935-2023) huwt Leonardus Gerardus Versteijnen (1934-1982).

In 1962 wordt het pand in tweeën gesplitst, met de nieuwe perceelnummers A-3482 en A-3483.

Het deel met perceelnummer A-3482 wordt eigendom van zoon Theodorus Henricus, gehuwd met Allegonda Maria Langendonk.

Het deel met perceelnummer A-3483 wordt eigendom van dochter Elisabeth Maria, gehuwd met Leonardus G.A. Versteijnen.

De ouders Andreas Michiel en Hendrika Maria behouden het recht van bewoning, bestaande uit bijgebouwde keuken, woon-zitkamer de opkamer en het gebruik van water enz.